Search Dental Tribune

Công cụ chẩn đoán hình ảnh bằng điện thoại thông minh hỗ trợ phát hiện sớm ung thư khoang miệng

Một hệ thống chẩn đoán hình ảnh dựa trên điện thoại thông minh mới được phát triển kết hợp công nghệ tự phát huỳnh quang (autofluorescence) và thuật toán định hướng chuyển tuyến, nhằm hỗ trợ bác sĩ lâm sàng nhận diện các tổn thương nghi ngờ trong khoang miệng. (Hình ảnh: zhu difeng/Adobe Stock)
Dental Tribune International

Dental Tribune International

T6. 10 Tháng 4 2026

Lưu lại

HOUSTON, Hoa Kỳ: Do ung thư khoang miệng vẫn thường được chẩn đoán ở giai đoạn muộn, nên cần có các công cụ hỗ trợ (adjunctive tools) giúp phát hiện sớm và hỗ trợ bác sĩ trong việc ra quyết định chuyển tuyến. Một nghiên cứu gần đây đã đánh giá một hệ thống chẩn đoán hình ảnh dựa trên điện thoại thông minh được thiết kế nhằm hỗ trợ các chuyên gia nha khoa trong vấn đề này. Kết quả cho thấy hệ thống này có thể hỗ trợ phát hiện sớm và phân loại (triage) các tổn thương niêm mạc miệng, đặc biệt hiệu quả trong bối cảnh các phòng khám nha khoa cộng đồng có tỷ lệ bệnh thấp (low-prevalence settings).

Hệ thống điện thoại thông minh mang tên mDOC ghi nhận đồng thời hình ảnh khoang miệng dưới ánh sáng trắng và tự phát huỳnh quang (autofluorescence), giúp quan sát các biến đổi mô mà có thể không thấy được dưới điều kiện chiếu sáng thông thường. Đồng thời, hệ thống thu thập các yếu tố nguy cơ của bệnh nhân như tuổi, tiền sử hút thuốc và vị trí tổn thương. Các dữ liệu này được phân tích để đưa ra khuyến nghị về việc có cần chuyển khám chuyên khoa hay không. Quy trình chụp ảnh chỉ mất khoảng 3,5 phút, cho phép tích hợp vào khám nha khoa thường quy mà hầu như không ảnh hưởng đến quy trình làm việc.

Nghiên cứu nhằm tối ưu hóa và đánh giá hệ thống mDOC cùng thuật toán chuyển tuyến trong điều kiện lâm sàng thực tế. Hệ thống được sử dụng để khám cho 50 bệnh nhân tại UTHealth Houston School of Dentistry và Harris Health Dental Center. Các khuyến nghị chuyển tuyến của hệ thống được so sánh với đánh giá của kỹ thuật viên vệ sinh răng miệng, bác sĩ nha khoa tổng quát và chuyên gia lâm sàng.

Kết quả cho thấy hệ thống có khả năng phân biệt tương đối chính xác giữa tổn thương nghi ngờ và tổn thương lành tính. Hệ thống phát hiện được nhiều tổn thương có nguy cơ cao hơn so với bác sĩ và kỹ thuật viên, cho thấy giá trị tiềm năng như một công cụ hỗ trợ chẩn đoán (adjunctive tool). Tuy nhiên, độ nhạy chỉ ở mức trung bình, xác định đúng khoảng 60% các tổn thương cần chuyển tuyến theo đánh giá của chuyên gia. Ngoài ra, dù nhận diện tốt phần lớn tổn thương lành tính, hệ thống vẫn tạo ra một số dương tính giả, cho thấy cần tiếp tục tối ưu.

Phát biểu về tầm quan trọng của phát hiện sớm, Ruchika Mitbander, nghiên cứu sinh sau tiến sĩ tại khoa Kỹ thuật Y sinh của Rice University, cho biết: “Phát hiện sớm ung thư khoang miệng là rất quan trọng vì tỷ lệ sống giảm khi bệnh tiến triển. Tuy nhiên, trong các cơ sở nha khoa cộng đồng—đặc biệt ở khu vực thiếu nguồn lực—các bác sĩ thường thiếu công cụ để nhận diện đáng tin cậy các tổn thương cần chuyển tuyến.”

Đáng chú ý, trong nghiên cứu, các bác sĩ lâm sàng khi không có hỗ trợ không phát hiện được bất kỳ ca nào cần chuyển tuyến, cho thấy các công cụ hỗ trợ có thể cải thiện hiệu quả phát hiện trong thực hành thường quy. Tuy vậy, độ nhạy trung bình cũng nhấn mạnh rằng các hệ thống này chỉ nên đóng vai trò bổ trợ, không thay thế đánh giá lâm sàng.

Theo các tác giả, so với các phương pháp hiện có, mDOC có nhiều ưu điểm như kết hợp hai chế độ hình ảnh trong thiết bị di động và tích hợp nhiều dữ liệu vào một hệ thống hỗ trợ quyết định. Ngoài sàng lọc, hệ thống còn có tiềm năng theo dõi tổn thương và có thể kết hợp với các phương pháp chẩn đoán khác như tế bào học (cytology), đặc biệt ở những nơi hạn chế tiếp cận chuyên gia.

Kết luận, TS. Mitbander nhấn mạnh hệ thống mDOC có tiềm năng đóng vai trò quan trọng trong phát hiện sớm ung thư khoang miệng trong thực hành nha khoa, góp phần cải thiện kết quả điều trị và giảm bất bình đẳng trong tiếp cận chăm sóc chuyên khoa, đặc biệt tại các khu vực nông thôn hoặc thiếu nguồn lực. Tuy nhiên, năng lực và kinh nghiệm trong việc phân biệt tổn thương nghi ngờ với tổn thương lành tính không đồng đều giữa các cơ sở, và một số nhân viên y tế còn hạn chế về đào tạo trong lĩnh vực này. Do đó, các công cụ hỗ trợ ra quyết định có thể giúp thu hẹp khoảng cách giữa sàng lọc thường quy và chuyển tuyến chuyên khoa trong thực hành nha khoa tổng quát.

Nghiên cứu với tiêu đề “Tối ưu hóa hệ thống chẩn đoán hình ảnh di động nhằm hỗ trợ đánh giá bệnh nhân có tổn thương niêm mạc miệng trong môi trường chăm sóc nha khoa” đã được công bố trực tuyến ngày 6/10/2025 trên tạp chí Biophotonics Discovery.

Chủ đề:
Thẻ:
To post a reply please login or register
advertisement