DT News - Vietnam - Nghiên cứu phát hiện tỷ lệ cao đái tháo đường chưa được chẩn đoán ở bệnh nhân đến khám và điều trị răng hàm mặt

Dental Tribune International

T6. 17 Tháng 4 2026

Lưu lại

LONDON, Anh: Theo một nghiên cứu mới từ King’s College London, các buổi khám răng định kỳ có thể là một cơ hội thực tiễn để phát hiện nguy cơ đái tháo đường chưa được chẩn đoán. Nghiên cứu đã đánh giá việc áp dụng sàng lọc tại ghế nha (chairside screening) trong môi trường răng hàm mặt, và cho thấy các xét nghiệm nhanh, không cần nhịn ăn, có thể giúp nhân viên nha khoa nhận diện những bệnh nhân có khả năng mắc tiền đái tháo đường hoặc đái tháo đường, từ đó hỗ trợ can thiệp sớm. Kết quả này củng cố vai trò của phòng khám răng hàm mặt như một điểm chạm sàng lọc (screening touchpoint) hiệu quả, đồng thời cũng đặt ra những câu hỏi quan trọng về việc lựa chọn đối tượng bệnh nhân phù hợp để thực hiện xét nghiệm.

Nghiên cứu cho thấy hơn 1/3 bệnh nhân nha khoa chưa từng được chẩn đoán trước đó có mức đường huyết phù hợp với tiền đái tháo đường hoặc đái tháo đường khi được kiểm tra trong các buổi khám định kỳ. Phương pháp sàng lọc sử dụng là xét nghiệm HbA1c bằng chích máu đầu ngón tay tại ghế nha, giúp đánh giá đường huyết trung bình trong 2–3 tháng. Dựa trên mẫu nghiên cứu hơn 900 bệnh nhân tại cơ sở răng hàm mặt tuyến chuyên sâu, nghiên cứu của King’s College London cho thấy một gánh nặng đáng kể của các rối loạn chuyển hoá chưa được chẩn đoán có thể được phát hiện cơ hội tại phòng khám nha khoa.

Các tác giả cũng xem xét liệu tình trạng nha chu có thể giúp xác định bệnh nhân phù hợp để sàng lọc đái tháo đường hay không. Kết quả cho thấy mức HbA1c tăng có liên quan đến mức độ nặng của bệnh nha chu, tuy nhiên mối liên quan này suy yếu khi tính đến các yếu tố khác. Điều này gợi ý rằng mức độ viêm nha chu đơn thuần có giá trị hạn chế nếu dùng như một tiêu chí độc lập để chỉ định xét nghiệm.

Về mặt lâm sàng, ý nghĩa của phát hiện này là rất đáng kể. Dịch vụ nha khoa tạo điều kiện tiếp cận với những bệnh nhân không thường xuyên khám y khoa tổng quát, từ đó mở ra một con đường thay thế để phát hiện sớm bệnh lý toàn thân. Xét nghiệm tại ghế nha cho kết quả trong vài phút, không cần nhịn ăn, nên phù hợp tích hợp vào quy trình khám thông thường. Kết quả nghiên cứu cho thấy việc sử dụng HbA1c nhanh tại phòng khám răng hàm mặt có thể giúp phát hiện nguy cơ đái tháo đường chưa được nhận biết, từ đó chuyển tuyến kịp thời để chẩn đoán xác định và quản lý điều trị.

Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu lưu ý rằng kết quả dựa trên nhóm bệnh nhân có tỷ lệ viêm nha chu cao, điều này có thể hạn chế khả năng khái quát cho các quần thể khác. Dù vậy, nghiên cứu vẫn nhấn mạnh tiềm năng của đội ngũ nha khoa trong việc tham gia tích cực hơn vào phát hiện sớm bệnh mạn tính, hướng tới mô hình chăm sóc tích hợp và dự phòng.

Phát biểu về ý nghĩa nghiên cứu, tác giả chính Dr Mark Ide, giáo sư nha chu học tại King’s, cho biết:
“Khi xét nghiệm cho thấy mức HbA1c cao, bệnh nhân có thể đến khám bác sĩ đa khoa để kiểm tra thêm. Điều này có thể đã không xảy ra nếu không có sàng lọc tại phòng khám nha khoa. Phần lớn bệnh nhân trong nghiên cứu của chúng tôi đều bất ngờ khi phát hiện HbA1c tăng và không hề biết mình có nguy cơ tiền đái tháo đường hoặc đái tháo đường.”

Tầm quan trọng của các phát hiện này càng được củng cố bởi các nghiên cứu gần đây tại Anh, cho thấy bệnh nhân nha khoa còn thiếu nhận thức về mối liên hệ giữa bệnh nha chu và nguy cơ đái tháo đường. Trong bối cảnh đó, nghiên cứu của King’s không chỉ nhấn mạnh vai trò sàng lọc, mà còn cho thấy tiềm năng của phòng khám nha khoa trong việc nâng cao nhận thức và thúc đẩy theo dõi y khoa sớm.

Hiện tại, nghiên cứu INDICATE-2 của University of Birmingham đang đánh giá một quy trình chăm sóc nha khoa tại 50 phòng khám cộng đồng ở Anh, bao gồm đánh giá nguy cơ đái tháo đường và xét nghiệm HbA1c tại ghế nha, sau đó chuyển tuyến khi cần thiết.

Bài báo có tiêu đề “Mối liên quan giữa chỉ số HbA1c đo tại ghế nha và bệnh nha chu” được công bố trực tuyến trong số tháng 4 năm 2026 của Journal of Dentistry.