Search Dental Tribune

Hiệp hội Nha khoa Hoa Kỳ (ADA) cập nhật hướng dẫn về việc sử dụng phù hợp các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh trong nha khoa.

Một bộ hướng dẫn lâm sàng mới do Hiệp hội Nha khoa Hoa Kỳ (ADA) công bố đưa ra hàng loạt khuyến cáo thận trọng liên quan đến việc sử dụng kỹ thuật chụp X-quang và chụp CT chùm tia hình nón (CBCT) trong thực hành nha khoa. (Hình ảnh: Martinesku/Adobe Stock)
Dental Tribune International

Dental Tribune International

T2. 2 Tháng 2 2026

Lưu lại

CHICAGO, Hoa Kỳ: Hiệp hội Nha khoa Hoa Kỳ (ADA) đã ban hành khuyến nghị cập nhật về chẩn đoán hình ảnh nha khoa, nhấn mạnh rằng chụp X-quang và chụp CT chùm tia hình nón (CBCT) cần được chỉ định một cách thận trọng, dựa trên chỉ định lâm sàng cụ thể thay vì thực hiện thường quy. Lần đầu tiên, hướng dẫn này tích hợp các khuyến nghị lựa chọn bệnh nhân cho cả kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh 2D và 3D, đánh dấu bản cập nhật lớn đầu tiên sau hơn một thập kỷ. Đối với bác sĩ lâm sàng, tài liệu nhấn mạnh sự chuyển dịch sang mô hình ra quyết định dựa trên đánh giá chuyên môn, cá thể hóa theo từng bệnh nhân, và lấy phát hiện lâm sàng cùng đánh giá nguy cơ làm nền tảng cho việc chỉ định chẩn đoán hình ảnh.

Các khuyến nghị dựa trên bằng chứng tái khẳng định vai trò trung tâm của khám lâm sàng như điểm khởi đầu cho mọi quyết định chỉ định chẩn đoán hình ảnh, được hỗ trợ bởi việc xem xét kỹ tiền sử y khoa – nha khoa và các phim chụp hiện có. Chẩn đoán hình ảnh được xác định là công cụ hỗ trợ cho chẩn đoán và lập kế hoạch điều trị, không phải phương tiện sàng lọc thường quy; đồng thời, bác sĩ được khuyến cáo tránh chụp lặp lại không cần thiết hoặc chỉ định vì sự thuận tiện thay vì nhu cầu lâm sàng. Theo đó, hướng dẫn nhấn mạnh việc cá thể hóa tần suất và phương thức chẩn đoán hình ảnh dựa trên nguy cơ, độ tuổi và tình trạng bệnh của từng bệnh nhân.

Trong phát hiện sâu răng và đánh giá nội nha, X-quang trong miệng 2D vẫn là phương thức chẩn đoán hình ảnh chính, với hướng dẫn cụ thể về các tư thế chụp phù hợp theo giải phẫu và bệnh lý nghi ngờ. X-quang toàn cảnh được khuyến nghị là lựa chọn hình ảnh ban đầu trong đánh giá chỉnh nha, theo dõi phát triển răng, cũng như đánh giá răng khôn và răng thừa khi có chỉ định lâm sàng; tuy nhiên, không khuyến khích chụp sàng lọc thường quy khi không có chỉ định lâm sàng. Trong điều trị nha chu, ADA khẳng định rằng khám lâm sàng toàn diện kết hợp với bộ phim X-quang 2D toàn hàm cung cấp đường cơ sở phù hợp, và việc chụp tiếp theo nên dựa trên tiến triển bệnh và đáp ứng điều trị, thay vì lịch chụp cố định.

CBCT chỉ được chỉ định cho các tình huống lâm sàng được xác định rõ, khi cần thông tin giải phẫu bổ sung mà không thể thu được bằng các phương thức liều thấp hơn. Các chỉ định này bao gồm lập kế hoạch cấy ghép phức tạp, kết quả không rõ ràng, điều trị nội nha lại, và một số trường hợp chấn thương chọn lọc. Ở mọi chỉ định, bác sĩ được nhắc nhở áp dụng các chiến lược giảm liều và đảm bảo lợi ích chẩn đoán hoặc điều trị dự kiến vượt trội so với nguy cơ phơi nhiễm bức xạ.

Phát biểu trong thông cáo báo chí của ADA, tác giả chính của bộ khuyến nghị mới, Erika Benavides, giáo sư lâm sàng Khoa Nha chu và Y học miệng, University of Michigan School of Dentistry (Ann Arbor, Hoa Kỳ), cho biết: “Chẩn đoán hình ảnh nha khoa là công cụ quan trọng có thể giúp cải thiện kết cục sức khỏe răng miệng và sức khỏe toàn thân khi được sử dụng đúng chỉ định. Bạn sẽ không chụp X-quang ở bất kỳ bộ phận nào khác của cơ thể nếu bác sĩ không có lý do sau khi thăm khám. Tương tự, X-quang nha khoa chỉ nên được chỉ định sau khi đã đánh giá tiền sử y khoa – nha khoa, các phim chụp trước đó và kết quả khám lâm sàng hiện tại.”

Bộ hướng dẫn mới công bố là ấn phẩm thứ hai trong hai ấn phẩm về sử dụng tối ưu chẩn đoán hình ảnh trong nha khoa. Bộ khuyến nghị đầu tiên, công bố năm 2024 trên Journal of the American Dental Association, tập trung vào an toàn bức xạ và các vấn đề pháp lý – quản lý.

Nhìn chung, các khuyến nghị đồng thuận này củng cố cách tiếp cận lấy bệnh nhân làm trung tâm trong chẩn đoán hình ảnh nha khoa, cung cấp cho bác sĩ khung ra quyết định có cấu trúc nhằm nâng cao chất lượng chuyên môn, đồng thời thực hành quản lý bức xạ có trách nhiệm trong công việc hằng ngày.

Bộ hướng dẫn, với tiêu đề “Hướng dẫn lựa chọn bệnh nhân của Hiệp hội Nha khoa Hoa Kỳ và Viện Hàn lâm X-quang Răng Hàm Mặt Hoa Kỳ trong chỉ định chụp X-quang nha khoa và chụp CT chùm tia hình nón (CBCT)”, được đăng trong số tháng 1 năm 2026 của Journal of the American Dental Association.

Chủ đề:
Thẻ:
To post a reply please login or register
advertisement
advertisement