Nghiên cứu xác định các mối liên hệ di truyền chung giữa các bệnh lý răng miệng và bệnh đường tiêu hóa

Trong nghiên cứu này, các nhà nghiên cứu đã phân tích dữ liệu di truyền của những người có nguồn gốc tổ tiên châu Âu, sử dụng hai cơ sở dữ liệu lớn là Chương trình Million Veteran của Hoa Kỳ (US Million Veteran Program) và Ngân hàng Sinh học Vương quốc Anh (UK Biobank). Các bệnh lý được khảo sát bao gồm bệnh viêm quanh răng, sâu răng và rối loạn khớp thái dương hàm, cùng với năm bệnh lý đường tiêu hóa: bệnh viêm ruột, hội chứng ruột kích thích, bệnh trào ngược dạ dày – thực quản, bệnh loét dạ dày – tá tràng và bệnh túi thừa.

Mỗi bệnh lý răng miệng được ghép cặp với từng bệnh lý đường tiêu hóa để tìm kiếm các mối liên hệ di truyền chung. Theo kết quả nghiên cứu, gần như tất cả các cặp bệnh lý đều có chung các mối liên hệ di truyền, cho thấy các yếu tố di truyền chung có thể góp phần làm gia tăng khả năng đồng mắc các bệnh lý răng miệng và đường tiêu hóa.

Ngoài ra, các kết quả nghiên cứu cho thấy có mối liên quan nhân quả tiềm tàng giữa tính nhạy cảm di truyền đối với bệnh viêm quanh răng và sự phát triển của bệnh viêm ruột. Nghiên cứu không tìm thấy bằng chứng cho thấy tính nhạy cảm di truyền đối với bệnh viêm ruột góp phần gây ra bệnh viêm quanh răng. Những phát hiện này bổ sung bằng chứng di truyền cho các quan sát lâm sàng trước đây, cho thấy bệnh viêm quanh răng phổ biến hơn ở những người mắc bệnh viêm ruột.

Các mối liên hệ di truyền chung có liên quan đến các con đường miễn dịch

Khi phân tích vai trò của các gen có liên quan đến cả bệnh lý răng miệng và đường tiêu hóa, các nhà nghiên cứu nhận thấy nhiều gen trong số đó tham gia vào các phản ứng miễn dịch. Điều này cho thấy những rối loạn chung trong cơ chế điều hòa miễn dịch có thể góp phần tạo nên mối liên hệ giữa sức khỏe răng miệng và sức khỏe đường ruột.

Các nhà nghiên cứu cũng xác định được một số protein trong máu có liên quan đến cả bệnh viêm ruột và ba bệnh lý răng miệng được khảo sát. Những phát hiện này mở ra các hướng nghiên cứu tiềm năng nhằm làm rõ cơ chế liên kết giữa các bệnh lý nói trên.

Mối liên quan với lối sống và các yếu tố môi trường

Sử dụng bệnh viêm quanh răng làm bệnh lý răng miệng đại diện, các nhà nghiên cứu đã khảo sát những yếu tố về lối sống và sức khỏe có liên quan đến tình trạng đồng mắc bệnh nha chu và bệnh lý đường tiêu hóa. Hút thuốc lá, chỉ số khối cơ thể (BMI) cao hơn, sử dụng kháng sinh kéo dài hoặc tái diễn trong thời thơ ấu và tuổi vị thành niên, cũng như tình trạng sức khỏe tâm lý kém hơn đều có liên quan đến nguy cơ đồng mắc cả hai nhóm bệnh. Ngược lại, hoạt động thể chất và chế độ ăn giàu rau củ, trái cây có mối liên quan theo chiều hướng ngược lại.

Các nhà nghiên cứu cũng phát hiện rằng chế độ ăn uống, mức tiêu thụ đồ uống có cồn, tình trạng hút thuốc lá, hoạt động thể chất và các chỉ số sức khỏe tâm thần có những mối liên hệ khác nhau với tình trạng đồng mắc bệnh nha chu và bệnh lý đường tiêu hóa, tùy thuộc vào các biến thể di truyền của mỗi người. Những phát hiện này cho thấy các yếu tố về lối sống và sức khỏe tâm thần có thể ảnh hưởng đến tính nhạy cảm di truyền đối với bệnh, mặc dù vẫn cần thêm nghiên cứu để xác định ý nghĩa lâm sàng của các mối liên hệ này.

Kết hợp với các bằng chứng lâm sàng trước đây, những phát hiện trên nhấn mạnh tầm quan trọng tiềm năng của việc quan tâm đến sức khỏe nha chu ở bệnh nhân mắc các rối loạn đường tiêu hóa, đặc biệt là bệnh viêm ruột. Tuy nhiên, cần có thêm nghiên cứu để xác định liệu điều trị nha chu có thể tác động đến kết quả điều trị các bệnh lý đường tiêu hóa hay không.

Nghiên cứu có tiêu đề “Các con đường di truyền chung liên kết bệnh lý răng miệng với các rối loạn đường tiêu hóa: Nghiên cứu tích hợp đa hệ gen”, được công bố trực tuyến ngày 8 tháng 10 năm 2026 trên tạp chí iMetaMed, trước khi được xuất bản chính thức.